بیماری های قلبی شایع ترین نوع آسیب جسمانی است که ممکن است برای سنین مختلف اتفاق بیفتد.

آمار مرگ و میر به واسطه انواع بیماری های قلبی در سراسر جهان بسیار زیاد است.

انواع بیماری های قلبی شامل مشکلات مربوط به عروق کرونر، دریچه های قلب یا عضله قلب است که هر کدام مسئله و عارضه ای جدی محسوب می‌شوند.

حمله قلبی چیست؟

حمله قلبی به وضعیتی گفته می‌شود که جریان خون به بخشی از عضله قلب به طور ناگهانی متوقف می‌شود.

به طور معمول قطع جریان خون بر اثر انسداد عروق کرونر اتفاق می افتد.

زمانی که چربی یا کلسترول در دیواره عروق تجمع پیدا می کند خونرسانی به بافت قلب مختل شده و کمبود شدید اکسیژن و مواد مغذی باعث بروز حمله قلبی خواهد شد.

بیماری عروق کرونر

یکی از شایع ترین انواع بیماری های قلبی آسیب در عروق کرونر است، معمولاً چنین عارضه ای به واسطه تنگی یا انسداد در عروق ایجاد می‌شود.

مهمترین علت ایجاد بیماری عروق کرونر کلسترول بالا و فشار خون بالاست، البته اگر افراد به دیابت کنترل نشده مبتلا باشند یا درگیر چاقی و عدم فعالیت بدنی باشند احتمالاً خیلی زود مشکلات و بیماری های عروق کرونر را تجربه می کنند.

بیماری عروق کرونر با علائمی مثل درد قفسه سینه، تنگی نفس، خستگی غیر عادی و حمله قلبی همراه است‌.

آریتمی (Arrhythmia)

اختلال در ضربان قلب را آریتمی می گویند، این بیماری قلبی باعث می‌شود تا قلب ضربان های غیرطبیعی داشته باشد که از حد طبیعی سریع تر، کندتر یا نامنظم است.

اساساً آریتمی در دو نوع تاکیکاردی و برادیکاردی شناخته می‌شود در آریتمی تاکیکاردی معمولاً ضربان قلب افزایش پیدا کرده و و در برادیکاردی ضربان قلب از حد نرمال کمتر می‌شود.

کسانی که به این بیماری قلبی مبتلا هستند گاهاً احساس سرگیجه، تنگی نفس یا درد در قفسه سینه را دارند.

همچنین ممکن است این افراد بی‌دلیل هوشیاری خود را موقت از دست داده یا درگیر خستگی غیر طبیعی هستند.

کاردیومیوپاتی (Cardiomyopathy)

کاردیومیوپاتی به گروهی از بیماری های قلبی گفته می‌شود که تاثیر منفی خود را بر عضله قلب اعمال می کند و در نهایت ضعف شدید یا تغییری که در عملکرد قلب رخ می دهد سبب بروز این بیماری خواهد شد.

قلب مبتلایان به کاردیومیوپاتی توانایی کافی برای پمپاژ خون را ندارد و نمی تواند نیاز بخش های مختلف بدن را تامین کند.

در نتیجه این افراد به نارسایی قلبی مبتلا می‌شوند و ممکن است شرایط سخت و پیچیده ای برای آنها رخ دهد.

کاردیومیوپاتی علائمی مثل خستگی، تنگی نفس، ورم در اندام های تحتانی و درد قفسه سینه را ایجاد می کند حتی ممکن است مبتلایان به کاردیومیوپاتی دچار سرگیجه، غش یا احساس ضربان نامنظم شوند.

کاردیومیوپاتی ممکن است به صورت اکتسابی یا ارثی رخ دهد، معمولا در نوع اکتسابی که شایع ترین آن کاردیومیوپاتی دیلاته است قلب به طور غیر طبیعی بزرگ شده و رفته رفته ضعیف تر می‌شود تا جایی که توانایی پمپاژ خون کاهش می یابد، معمولاً این عارضه بر اثر عفونت یا مصرف الکل رخ می دهد.

کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک به حالتی گفته می‌شود که در آن دیواره قلب ضخیم شده و ظرفیت پمپاژ خون کاهش پیدا می کند.

کاردیومیوپاتی اکتسابی معمولا در بین افراد جوان شایع است، اما کاردیومیوپاتی ارثی یک جهش ژنتیکی محسوب شده که ممکن است در سنین مختلف رخ دهد.

نارسایی قلبی (Heart Failure)

زمانی که قلب توانایی پمپاژ صحیح خون را ندارد اصطلاحا به آن نارسایی قلبی گفته می‌شود، معمولاً نارسایی قلبی در پی ضعف یا آسیب در عضله قلب رخ می دهد.

این آسیب حتی ممکن است بر اثر تنگی عروق کرونر.

بیماری های قلبی مادرزادی یا مشکلات مزمن و موقتی رخ دهد.

نارسایی قلبی انواع مختلفی دارد گاهی ممکن است افراد با نارسایی قلبی تجربه کاهش ظرفیت پمپاژ را داشته باشند و زمانی که کارایی پمپاژ قلب کمتر از ۴۰ درصد باشد به این معناست که آسیب به عضله قلب وارد شده و ممکن است چنین اختلالی بر اثر حمله قلبی رخ دهد.

نوع دیگر نارسایی قلبی ارتباطی به ظرفیت پمپاژ خون ندارد، بلکه ممکن است بر اثر سفت شدن عضله قلب مشکل در پر شدن قلب ایجاد شود که معمولاً با وجود فشار خون بالا یا افزایش سن چنین عارضه‌ای رخ می دهد.

نقص مادرزادی قلب (Congenital Heart Defect)

نقص مادرزادی قلب به مشکلاتی گفته می‌شود که مرتبط با ساختار قلب یا عروق خونی است.

مبتلایان به این نوع نقص های مادرزادی احتمالاً مشکلاتی را در فرایند پمپاژ خون یا جریان خون در سراسر بدن تجربه می کنند.

این عارضه می تواند خفیف یا شدید باشد که معمولاً نیاز به درمان تخصصی دارد.

در اکثر مواقع نقص های مادرزادی قلب مربوط به اختلالات دیواره‌ای می‌شود البته ممکن است با وجود چنین آسیبی بیماران نقص های دریچه ای یا نقص های عروقی را هم تجربه کنند.

مهمترین علت ایجاد نقص مادرزادی قلبی عوامل ژنتیکی است، البته عوامل محیطی نیز در بروز چنین اختلالی تاثیرگذار است.

به هر حال باید بدانید که فاکتورهای مرتبط با مادر مثل دیابت، چاقی یا مصرف سیگار در دوره بارداری شانس ایجاد نقص های مادرزادی قلبی را افزایش می دهد.

نارسایی میترال (Mitral regurgitation)

یکی از مهمترین اختلالات قلبی مرتبط با نقص در عملکرد دریچه میترال است، زمانی که دریچه میترال نتواند به طور کامل بسته شود خون به جای اینکه به طور کامل از بطن چپ به آئورت پمپاژ شود مقداری از آن به دهلیز چپ باز می گردد.

این فرایند غیر طبیعی را نارسایی میترال می گویند که اگر پیشرفت کند منجر به نارسایی قلبی خواهد شد.

مهمترین دلیل بروز نارسایی دریچه میترال مربوط به التهاباتی است که ممکن است در این محدوده از قلب رخ دهد.

همچنین سایر بیماری های قلبی از جمله حمله قلبی، نارسایی قلبی یا بیماری عروق کرونر در نارسایی میترال نقش مهمی دارد.

برخی از مبتلایان به نارسایی میترال چنین عارضه ای را بر اثر روماتیسم قلبی، نقص های مادرزادی یا تغییر در بافت های قلبی تجربه می کنند.

زمانی که نارسایی میترال اتفاق می افتد علائمی مثل تنگی نفس، خستگی و ضعف، ورم در اندام های تحتانی و درد قفسه سینه پدیدار می‌شود.

آنژین (Angina)

زمانی که جریان خون به عضله قلب کاهش پیدا می کند درد و ناراحتی شدیدی در قفسه سینه رخ می دهد، به این وضعیت آنژین گفته می‌شود که معمولاً به دلیل تنگی عروق کرونر بر اثر آرترواسکلروز رخ می دهد.

به طور کلی آنژین به دو دسته تقسیم بندی می‌شود، نوع پایدار آن حین فعالیت بدنی بروز پیدا کرده و حتی ممکن است بعد از استراحت یا مصرف دارو شرایط بهبود پیدا کند.

کسانی که به آنژین پایدار مبتلا هستند می توانند علائم این عارضه را پیش بینی کنند و در شرایط مشابه اقداماتی که باعث تشدید آسیب می‌شود را کنترل می کنند.

اما آنژین ناپایدار به صورت ناگهانی رخ می دهد و حتی ممکن است فرد در زمان استراحت چنین تجربه ای داشته باشد، به طور کلی آنژین ناپایدار یک وضعیت خطرناک است که می تواند سبب بروز حمله قلبی شود.

کسانی که دچار آنژین ناپایدار هستند دردی را تجربه می کنند که ممکن است بسیار شدید یا طولانی باشد و با داروهای مختلف و معمول نمی توانند آن را مهار کنند.

چه کسانی در خطر ابتلا به بیماریهای قلبی می‌باشند؟

بیماری قلبی ممکن است در شرایط خاص برای افراد اتفاق بیفتد، اما برخی از افراد با وجود فاکتورهای مختلف بیش از دیگران شانس ابتلا به این بیماری ها را خواهند داشت.

سابقه خانوادگی یکی از مهمترین دلایل ایجاد بیماری های قلبی است، کسانی که در خانواده سابقه و تجربه این بیماری را داشته اند ممکن است بیش از دیگران در معرض اختلالات قلبی قرار بگیرند.

بیماری قلبی با افزایش سن ارتباط مستقیم دارد معمولا خطر ایجاد این بیماری برای مردان بعد از ۴۵ سالگی و برای زنان بالای ۵۵ سالگی بیشتر می‌شود.

جنسیت نیز با بیماری های قلبی ارتباط دارد، معمولاً آقایان در سنین جوانی بیشتر از بانوان در خطر بیماری های قلبی قرار می گیرند.

اما ممکن است زنان پس از یائسگی خطرات بیشتری در خصوص بیماری های قلبی تجربه کنند.

اساساً مشکلاتی مثل دیابت، فشار خون بالا یا حتی اضافه وزن خطر بروز بیماری های قلبی را چندین برابر می کند و از آنجایی که این بیماری ها باعث آسیب دیدگی عروق و قلب می‌شود امکان ایجاد مشکلات قلبی را افزایش میدهد.

پیشگیری از بیماری های قلبی

بهترین راهی که برای کنترل و پیشگیری از بیماری های قلبی وجود دارد مدیریت و کنترل استرس است.

دکتر بهاره اسدزاده توصیه می‌کند که همه افراد با وجود شرایط شغلی یا اجتماعی خاصی که دارند راهکارهای صحیح برای مدیریت استرس را آموزش ببینند زیرا داشتن آرامش جسمی و روانی نقش بسیار مهمی در پیشگیری از بیماری های قلبی دارد.

مهم است که با وجود اضافه وزن و چاقی همواره تحرک خود را افزایش داده و با روش های صحیح وزن اضافه را کاهش دهید.

این اقدام ساده تاثیر قابل توجهی در پیشگیری از بروز بیماری های قلبی دارد لازم به ذکر است که برای پیشگیری از این بیماری ها باید رژیم غذایی خود را اصلاح کرده و مقدار مصرف چربی را تا حد ممکن کاهش دهید.

در خصوص پیشگیری از بیماری های قلبی مهم است که مصرف سیگار و انواع دخانیات را از زندگی روزمره خود حذف کنید، فراموش نکنید چکاپ های دوره ای نقش بسیار مهمی در پیشگیری از بیماری های جدی دارد.

زندگی با بیماری قلبی

همه کسانی که درگیر بیماری های قلبی هستند همواره با چالش های مختلفی مواجه می‌شوند اما مهم است که با چند تکنیک ساده از تشدید آسیب های قلبی جلوگیری کرده و به حفظ سلامت و کارایی قلب کمک کنید.

با وجود بیماری های قلبی مهم است که رژیم غذایی سالم داشته باشید، از خوراکی های مغذی استفاده کنید و مقدار مصرف نمک و شکر را کاهش دهید. توصیه می‌شود که تا حد ممکن با مصرف آب کافی هیدراتاسیون را رعایت کنید.

با وجود بیماری های قلبی از انجام فعالیت های بدنی منظم غافل نشوید، توصیه می‌شود که ورزش را به آرامی و به تدریج شروع کرده و فعالیت هایی مثل پیاده روی، شنا و دوچرخه سواری را انجام دهید.

بهتر است که همه بیماران قلبی به طور منظم چکاپ های ضروری را انجام داده و فشار خون، قند خون و سطح کلسترول را تحت کنترل داشته باشند.

زندگی با بیماری قلبی شرایطی گاهاً پیچیده و سخت را ایجاد می کند توصیه می‌شود که حتماً عادات مضر مثل مصرف سیگار و الکل را ترک کرده و تا جایی که می توانید میزان آگاهی خود را در مدیریت بیماری افزایش دهید.