تست قلب به مجموعه ای از آزمایشاتی گفته می‌شود که با هدف ارزیابی سلامت قلب و عروق انجام می پذیرد.

انجام چکاپ قلب این امکان را فراهم می کند تا هرگونه مشکلات قلبی را سریع تر شناسایی کرده و ریسک بیماری های قلبی ارزیابی می‌شود و می توان از مشکلات و آسیب های جدی جلوگیری نمود.

چکاپ قلب چگونه است؟

چکاپ قلب به روش هایی گفته می‌شود که برای ارزیابی سلامت و کارایی قلب مورد استفاده قرار می گیرد.

چکاپ قلب عموماً شامل آزمایشات و معایناتی است که به صورت تخصصی انجام می‌شود و اطلاعاتی دقیق و ارزشمند در اختیار متخصص قرار می گیرد. برای اینکه پزشک بتواند چکاپ قلب را به دقت انجام دهد ابتدا مشاوره با بیمار را اولویت کار قرار داده تا اطلاعات ضروری را از مراجعین خود دریافت کنند.

همچنین مراحل اولیه چکاپ با ارزیابی علائم و نشانه های مختلف شروع می‌شود و اگر خستگی، تنگی نفس یا درد قفسه سینه در بیمار وجود داشته باشد ارزیابی های تخصصی شروع خواهد شد.

اساساً معاینه و چکاپ قلب با روش های مختلف صورت می پذیرد، پزشکان در کنار معاینات فیزیکی آزمایش های تشخیصی را هم انجام می دهند تا بتوانند علاوه بر عملکرد قلب ساختار آن را به دقت بررسی کنند.

در صورت نیاز با انجام تصویربرداری پزشک می تواند بخش های حساس تر قلب و عروق را بررسی نموده و تصمیم گیری دقیق و صحیحی در مورد قلب خواهند داشت.

چکاپ قلب چند وقت یکبار انجام می‌شود؟

اگر بابت سلامت قلب نگران هستید حتماً چکاپ ها و تست قلب را به طور مرتب انجام دهید، اما زمان بندی انجام چکاپ قلب برای افراد متفاوت است و به عوامل مختلف مثل سن بیمار، سابقه پزشکی و حتی بیماری های قلبی بستگی دارد.

برای افراد سالم بدون مشکلات قلبی هر ۴ تا ۵ سال یک بار چکاپ قلب ضروری است، اما کسانی که در معرض آسیب های احتمالی هستند و دارای سابقه خانوادگی بیماری های قلبی می باشند یا به فشار خون بالا، کلسترول، دیابت و چاقی مبتلا هستند توصیه می‌شود چکاپ قلب را به صورت سالانه یا نهایتاً دو سال یکبار انجام دهند.

برای افراد با سن بالاتر یا مبتلایان به بیماری های قلبی این فاصله زمانی کوتاه تر می‌شود و توصیه بر این است هر ۶ ماه یکبار سلامت و عملکرد قلب را بررسی کنند.

چکاپ قلب از چه سنی انجام می‌شود؟

توصیه می‌شود که همه افراد از سنین ۲۰ سالگی چکاپ و تست قلب را انجام دهند اما تا قبل از ۳۰ سالگی افراد می توانند هر ۵ سال یک بار تست قلب را انجام داده و اطلاعاتی از وضعیت و سلامت قلب خود خواهند داشت.

اما از آنجایی که در سنین ۳۰ تا ۴۰ سالگی خطر بروز بیماری های مختلف افزایش پیدا می کند بهتر است که نهایتا ۲ سال یک بار تست قلب انجام شود.

با توجه به حساسیت بیشتر افراد در سنین میانسالی توصیه می‌شود که از سن ۴۵ سالگی به بعد به دلیل خطر بیماری های قلبی به طور سالانه چکاپ قلب انجام پذیرد.

اما اگر افراد دارای سابقه خانوادگی بیماری های قلبی باشند یا آسیب های قلبی مادرزادی را تجربه کنند توصیه بر این است که در سنین کمتر از ۲۰ سال تست قلب را شروع کنند.

چکاپ کامل قلب شامل چیست؟

با توجه به نظر پزشک نیاز است که برای چکاپ کامل قلب مراحل مختلفی سپری شود که می توان بخش های مختلف قلب، ساختار و عملکرد تمامی اجزا را به دقت بررسی نمود.

۱. نوار قلب برای چکاپ قلب

یکی از اقدامات مهم برای چکاپ قلب الکتروکاردیوگرام یا نوار قلب است که یک آزمایش غیر تهاجمی برای ثبت فعالیت الکتریکی قلب می باشد.

در این آزمایش اختلالات قلبی و حتی مشکل در ریتم قلب نیز سنجیده خواهد شد، همچنین اگر قلب از حد نرمال بزرگ تر شده باشد یا فرد دچار کمبود اکسیژن در عضله قلب باشد می توان از نوار قلب استفاده کرد. این آزمایش برای شناسایی حمله قلبی یا مشکلات قلبی نیز کاربرد دارد.

۲. تست ورزش برای آزمایش سلامت قلب

تست ورزش یا همان تست حرکت روشی تشخیصی برای ارزیابی عملکرد قلب هنگام فعالیت بدنی است.

با انجام این فرایند تشخیصی پزشک می تواند بیماری های عروق کرونر را تشخیص داده و اگر کمبود خونرسانی در قلب وجود داشته باشد مشخص خواهد شد، با این تست می توان خطر ابتلا به مشکلات قلبی را در آینده پیش بینی کرد.

۳. چک کردن نبض و معاینه قلب با گوشی پزشکی

یکی از تست های معمول، ساده و اما کاربردی شنیدن صدای قلب با استفاده از گوشی پزشکی است.

با انجام این روش ایمن و غیر تهاجمی پزشک می تواند صدای عروق را شنیده و اگر نشانه ای از تنگی یا انسداد در آن وجود داشته باشد مشخص خواهد شد.

اطلاعاتی که با چک کردن نبض بیمار و با استفاده از گوشی پزشکی حاصل می‌شود امکان تشخیص نارسایی دریچه ها، آریتمی و نارسایی قلبی را فراهم می سازد. با این روش می توان انواع مشکلات قلبی مانند میوکاردیت، کاردیومیوپاتی و انواع عفونت را تشخیص داد.

۴. اکوکاردیوگرافی برای آزمایش قلب

اکوکاردیوگرافی یک روش تصویربرداری است که به صورت سه بعدی، دو بعدی، دالپر و اکوکاریوگرافی استرس انجام می‌شود.

با استفاده از اکوکاردیوگرافی پزشک می تواند ساختار قلب را بررسی کرده و اندازه و شکل حفره ها و دیواره های قلب را مشخص می کند.

با این روش می توان جریان خون در عروق را اندازه‌گیری کرد و اگر انسداد یا تنگی وجود داشته باشد مشخص خواهد شد.

هدف از انجام اکوکاردیوگرافی در چکاپ قلب مشخص شدن بیماری های خاص از جمله عفونت های قلبی، کاردیومیوپاتی و میوکاردیت است که البته می توان حمله قلبی یا سایر مشکلات مشابه را بررسی نمود.

۵. آزمایش فشار خون برای چکاپ کامل قلب

به عنوان بخشی از چکاپ کامل قلب متخصصان انجام آزمایش فشار خون را بسیار مهم دانسته و نقش بسیار حیاتی در ارزیابی سلامت قلب و عروق دارد.

آزمایش فشار خون با هدف شناسایی فشار خون بالا یا ارزیابی خطر بیماری های قلبی انجام می‌شود.

۶. آنژیوگرافی برای چکاپ قلب

یکی از روش های تشخیصی که در مراحلی از چکاپ کامل قلب انجام می‌شود آنژیوگرافی است، اگر پزشکان به حضور تنگی یا انسداد در عروق خونی مشکوک باشند برای بررسی دقیق تر وضعیت قلب و عروق آنژیوگرافی انجام می دهند.

با این روش می توان علاوه بر شناسایی انسداد، شدت آسیب را تشخیص داد و وضعیت و سلامت عروق را بررسی نمود.

۷. بررسی بیماری انعقاد خون در معاینه قلب

از آنجایی که بیماری های انعقاد خون تاثیر قابل توجهی بر سیستم قلبی و عروقی دارند مهم است که در انجام چکاپ کامل قلب این فاکتور نیز به دور دقیق بررسی شود.

آزمایش انعقاد خون با هدف بررسی ایجاد لخته های خونی انجام شده که عامل اصلی سکته قلبی و مغزی هستند.

۸. تعیین شاخص توده بدنی برای چکاپ قلب

یکی از روش های بسیار مهمی که در چکاپ قلب انجام می‌شود تعیین شاخص توده بدنی است، از آنجایی که اضافه وزن و چاقی ارتباط مستقیمی با سلامت و عملکرد قلب دارد مهم است که BMI افراد در محدوده نرمال باشد.

اگر BMI از حالت نرمال بیشتر نشان داده شود احتمال بروز مشکلات قلبی، فشار خون بالا و حتی افزایش کلسترول نیز وجود دارد. به همین دلیل محاسبه شاخص توده بدنی به عنوان یک فاکتور مهم در چکاپ قلب انجام می پذیرد.

۹. ام آر آی قلب و رگ های خونی برای معاینه سلامت قلب

ام آر آی قلب و عروق خونی با استفاده از میدان مغناطیسی انجام می‌شود که به آن تصویربرداری رزونانس مغناطیسی گفته می‌شود.

با این روش تصویربرداری پیشرفته می توان تصاویر بسیار دقیق از ساختار و عملکرد قلب و رگ های خونی به دست آورد که در تشخیص بیماری ها و آسیب های قلبی نقش بسیار مهمی دارد.

۱۰. چکاپ بعد از عمل قلب باز

همه بیمارانی که تحت جراحی قلب باز قرار می گیرند باید در انجام چکاپ های دوره ای نهایت دقت را به خرج دهند.

قطعاً با انجام عمل قلب باز تغییراتی در بافت قلب ایجاد می‌شود که نیاز به بررسی آسیب های احتمالی دارد و مطابق با اقدامات درمانی انجام شده و نظر پزشک سایر روش ها برای چکاپ کامل قلب پس از جراحی انجام خواهد شد.

۱۱. آزمایش آنزیم قلب

یکی از روش های مهم برای ارزیابی سلامت قلب و شناسایی بیماری های قلبی آزمایشاتی است که با هدف بررسی آنزیم های قلب انجام می‌شود.

در این آزمایش می توان انواع مشکلات قلبی یا حمله قلبی را تشخیص داد، افزایش یا هرگونه تغییر غیر عادی در سطح آنزیم ها به معنی بروز مشکل در عضله قلب است.

۱۲. تست تیلت برای بررسی سلامت قلب

یکی از روش های تشخیص آسیب های قلبی تست تیلت است، این روش برای ارزیابی پاسخ قلب و عروق به تغییر موقعیت بدن استفاده می‌شود.

تست تیلت به پزشکان می توانند علت سرگیجه، غش یا افت فشار خون در حالت ایستاده را تشخیص داده و اختلالات مربوط به کنترل فشار خون را بررسی می کنند.

۱۳. بررسی تنگی رگ‌ های اندام تحتانی (ABI) در چکاپ قلب

یکی از تست های بسیار مهم به عنوان چکاپ قلب بررسی تنگی یا انسداد رگ در اندام های تحتانی است.

اگر مشکلی در شریان های محیطی وجود داشته باشد عوارض بسیار جدی به همراه داشته که از مهمترین آنها باید به زخم های عمیق اشاره کرد.

این تست در چکاپ های سالانه برای کسانی انجام می‌شود که به فشار خون بالا  دیابت یا چاقی مبتلا هستند و به دلیل سابقه خانوادگی در معرض خطرات قلبی بیشتری قرار می گیرند.

۱۴. بررسی عروق کاروتید در آزمایش قلب

برای اینکه چکاپ قلب به طور کامل و تکمیل شده انجام شود متخصصان بررسی عروق کاروتید را هم در اولویت قرار می دهند.

این عروق اصلی خون غنی از اکسیژن را به مغز می رسانند اگر در این عروق مشکلی وجود داشته باشد آسیب های جدی از جمله سکته مغزی سلامت فرد را به خطر خواهد انداخت.

۱۵. بررسی آنوریسم آئورت شکمی

برای تکمیل چکاپ قلب متخصصان آنوریسم آئورت شکمی را هم مورد ارزیابی قرار می دهند، این رگ خونی بزرگ خون را از قلب به سایر اندام های بدن انتقال می دهد.

اگر در این عروق به ویژه در ناحیه شکم اتساع یا برجستگی ایجاد شده باشد حالتی خطرناک و نگران کننده محسوب می‌شود و برای جلوگیری از آسیب های خطرناک ناشی از پاره شدن عروق اصلی در چکاپ های قلب این روش نیز مورد استفاده قرار می گیرد.

آزمایش خون برای چکاپ قلب

برای اینکه پزشکان بتوانند سلامت قلب و عروق را به طور دقیق بررسی کنند به عنوان یک اقدام مهم و کاربردی آزمایش خون انجام می‌شوند تا متخصصان خطر بیماری های قلبی، کلسترول بالا یا قند خون بالا را به این واسطه ارزیابی نمایند.

در آزمایش خون فاکتورهایی مثل کلسترول اندازه گیری خواهد شد و می توان احتمال تجمع آن در دیواره عروق را بررسی کرد.

آزمایش قند خون به پزشکان کمک می کند تا دیابت یا شرایط پیش دیابتی را سریع تر تشخیص دهند و از آسیب های جانبی جلوگیری خواهد شد.

به طور کلی در آزمایش خون برای چکاپ قلب فاکتورهای ارزیابی می‌شوند که در بروز حملات قلبی نقش بسیار مهمی دارند.

با این آزمایش می توان میزان التهاب بدن را اندازه گیری کرد و ارتباط آن را با بیماری های قلبی مشخص نمود.