واریس یا Varicose Veins یکی از شایع ترین بیماری های عروق است که در آن سیاهرگ های سطحی، به ویژه در پاها، دچار گشادشدگی، پیچ خوردگی و برجستگی می شوند.

این مشکل زمانی ایجاد می شود که دریچه های داخل وریدها عملکرد طبیعی خود را از دست بدهند و نتوانند از بازگشت خون جلوگیری کنند.

در نتیجه، خون به جای حرکت به سمت قلب، در رگ ها تجمع پیدا کرده و باعث افزایش فشار داخل سیاهرگ ها می شود.

با پیشرفت این وضعیت، رگ های واریسی به صورت برجسته و آبی یا بنفش رنگ در زیر پوست دیده می شوند و ممکن است با علائمی مانند درد، احساس سنگینی، خستگی پاها، تورم مچ و ساق پا، گرفتگی عضلات به ویژه در شب، خارش و گاهی تغییر رنگ پوست همراه باشند.

شدت علائم در افراد مختلف متفاوت است و معمولا پس از ایستادن یا نشستن طولانی مدت بیشتر می شود.

اگرچه واریس در بسیاری از افراد تنها یک مشکل ظاهری به نظر می رسد ولی در صورت بی توجهی می تواند به مرور زمان باعث بروز عوارضی مانند التهاب وریدها، خونریزی از رگ های واریسی، زخم های مزمن پوستی، لخته شدن خون و نارسایی مزمن وریدی شود.

به همین دلیل، تشخیص زودهنگام و درمان مناسب اهمیت زیادی دارد.

عواملی مانند افزایش سن، سابقه خانوادگی، بارداری، اضافه وزن، کم تحرکی، ایستادن یا نشستن طولانی مدت و برخی تغییرات هورمونی می توانند احتمال ابتلا به واریس را افزایش دهند.

خوشبختانه امروزه با اصلاح سبک زندگی و استفاده از روش های درمانی نوین، می توان علائم بیماری را کنترل کرده و از پیشرفت آن و بروز عوارض جدی پیشگیری کرد.

علائم واریس پا

در مواقع خفیف بودن واریس و وجود واریس های تار عنکبوتی علائمی چون وجود شکل تار عنکبوت روی سطح پوست وجود ندارد.

در مواقعی که واریس پا شدید است با علائم زیر همراه است:

• وجود پا هایی که دچار تورم و سنگینی شده است و در فرد احساس ناراحتی را ایجاد می کند
• وجود کبودی و متورم شدن ساق پا و مچ پا
• وجود گرفتگی و درد در عضلات پا
• ایجاد تغییر رنگ در پاها و خشک شدن پوست
• به وجود آمدن زخم های پوستی که باز هستند

علت ایجاد واریس پا

رگ سالم موجب انتقال خون به قلب شده و دریچه های کوچک آن با باز و بسته شدن مانع از بازگشت خون می‌ شوند.

با وارد شدن آسیب به این دریچه ها، بازگشت خون صورت گرفته و خون تجمع پیدا می کند.

از علت های ایجاد واریس می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• وجود تاثیرات هورمونی
• بالا رفتن وزن بدن و چاق بودن
• بالا رفتن سن
• ضعیف بودن دریچه ها به صورت ژنتیکی
• در بانوان ابتلا به واریس پا بیشتر است
• نوع شغل و فعالیتی که فرد انجام می ده
• تحرک نداشتن فرد
• وجود داشتن لخته خون قبلی
• وجود تورم و وجود تومور در لگن
• وجود عروق خونی غیر طبیعی

علت واریس پا در کودکان

واریس پا در کودکان و سنین پایین نسبت به بزرگسالان شیوع بسیار کمتری دارد و مشاهده رگ های برجسته یا پیچ خورده روی پا همیشه به معنی واریس معمولی نیست.

در برخی کودکان، این تغییرات ممکن است ناشی از ناهنجاری های مادرزادی عروق وریدی باشد که از زمان تولد وجود دارند، اما گاهی تا سال های بعد و با رشد کودک بیشتر نمایان می شوند.

برخی از این ناهنجاری ها نیز می توانند با شرایط ژنتیکی یا سندرم های خاص همراه باشند.

عوامل مادرزادی و عروقی

یکی از مهم ترین دلایل ایجاد علائم شبیه واریس در کودکان، وجود ناهنجاری در شکل گیری یا ساختار رگ های وریدی است.

در ناهنجاری وریدی، رگ ها ممکن است به صورت غیرطبیعی گشاد یا تجمع یافته باشند و با رشد کودک، اندازه و نمای آنها نیز بیشتر شود.

تورم، تغییر رنگ پوست، درد یا برجستگی عروق می تواند از علائم همراه این مشکلات باشد.

برخی اختلالات عروقی نیز می توانند به صورت بخشی از سندرم های مادرزادی مانند سندرم کلیپل ترنونه ظاهر شوند.

در این شرایط ممکن است علاوه بر تغییرات وریدی، اختلاف اندازه یا رشد اندام و سایر ناهنجاری های عروقی نیز وجود داشته باشد.

نقش اضافه وزن و سبک زندگی

اضافه وزن در کودکان می تواند با مشکلات مختلف سلامتی همراه باشد و فشار بیشتری بر سیستم اسکلتی و گردش خون وارد کند.

تغذیه نامناسب، مصرف زیاد نوشیدنی های شیرین و غذاهای فرآوری شده نیز می توانند در افزایش وزن کودک نقش داشته باشند.

با این حال، نمی توان مصرف این مواد غذایی را به عنوان علت مستقیم واریس پا در کودکان معرفی کرد.

بنابراین، اگر کودک دچار رگ های برجسته، تورم یک پا، درد، تغییر رنگ پوست یا افزایش تدریجی این علائم شده باشد، بهتر است علت آن به صورت دقیق بررسی شود.

تشخیص ممکن است با معاینه و در صورت نیاز با روش هایی مانند سونوگرافی یا MRI انجام شود تا مشخص شود تغییرات ایجاد شده مربوط به واریس، ناهنجاری وریدی یا مشکل دیگری در عروق است.

انواع واریس

با توجه به محل ایجاد آن این بیماری در دسته های مختلف قرار می گیرد.

واریس پا، واریس شکمی، واریس متوسط و مواردی از این قبیل، ولی با توجه به شدت ایجاد واریس می توان آن را در دسته های زیر قرار داد:

خفیف

در نوع خفیف واریس سیاهرگ هایی که در سطح پوست قرار دارند، خیلی کم دچار تورم شده و در هم پیچیده شده اند و در سطح پوست مشخص هستند.

متوسط

این نوع از واریس کمی حاد تر از نوع خفیف آن است.

رگ ها در روی سطح پوست مشخص و برآمده هستند‌ و امکان لمس آن و حس کردن آنها از روی سطح پوست وجود دارد.

در این مرحله از واریس سیاهرگ نمی تواند خون را به سلول ها انتقال داده و آن را به قلب بازگرداند.

نوعی حوضچه خونی در زیر پوست ایجاد می‌شود.

باید این واریس را به موقع تشخیص داد و در جهت درمان آن اقدام کرد تا تبدیل به نوع شدید نشود.

شدید

این نوع واریس حاد ترین و خطرناک ترین نوع واریس است.

در آن سیاهرگ به شدت متورم شده و پیچ خورده است و امکان خطراتی چون ابتلا به بیماری عروقی حاد و از کار افتاده شدن عضو وجود دارد.

واریس عنکبوتی

رگ‌های واریسی عنکبوتی رگ‌های کوچک، پر پیچ‌وخم و قرمز رنگی هستند که بیشتر پاها را درگیر می‌کنند.

واریس شاخه ای

رگ واریسی ریشه عمیق زیر زانو برآمده و بزرگ است و از نوع ورید صافن باریکتر است.

چه کسانی به واریس مبتلا می شوند؟

در برخی افراد، رگ های واریسی بیشتر ظاهر می شوند.

به عبارت دیگر، اگر یکی از اعضای خانواده شما سابقه واریس داشته باشد، شما بیش از سایر افراد در معرض خطر ابتلا به این بیماری هستید.

به یاد داشته باشید که اگر برای مدت طولانی بایستید یا بنشینید، ممکن است در آینده ای نه چندان دور دچار این مشکل شوید.

واریس در دوران بارداری بسیار شایع است.

افزایش سن، نور خورشید و تغییرات یا آسیب های هورمونی نیز از دیگر دلایل ایجاد رگ های عنکبوتی هستند.

تشخیص واریس پا

تشخیص واریس توسط متخصص قلب وعروق انجام می شود و موارد زیر شامل می شود:

واریس پا را می توان با معاینه کردن فیزیکی بدن به راحتی شناسایی کرد.

برای علت به وجود آمدن واریس پا از سونوگرافی استفاده می کنند.

انجام این آزمایش دردی ندارد و عملکرد دریچه موجود در کشاله ران مورد بررسی قرار می گیرد.

مشخص می‌شود که مقدار خون برگشتی چقدر است.

سونوگرافی داپلر

در این آزمایش از اسکن اولتراسوند برای ارائه اطلاعات در مورد جهت جریان خون در وریدها استفاده می شود.

سونوگرافی داپلر همچنین می تواند برای بررسی لخته های خون یا انسداد شریان ها استفاده شود.

آزمایش اولتراسوند که به وسیله امواج صوتی همراه با فرکانس بالا انجام می شود.

آزمایش اولتراسوند یکی از آزمایشاتی است که ممکن است برای تصویر برداری از رگ پا انجام گیرد تا دریچه های آسیب دیده مشخص شوند.

سونوگرافی دوبلکس رنگی

اسکن اولتراسوند دوبلکس رنگی تصاویر رنگی از ساختار عروق ارائه می دهد. این به متخصص اجازه می دهد تا اختلالات رگ ها را تشخیص دهد. این آزمایش سرعت جریان خون را نیز اندازه گیری می کند.

فوتوپلتیسموگرافی

فوتوپلاسموگرافی تکنیکی است که تغییرات حجم اندام بدن را اندازه گیری می کند.

ونوگرافی

روش و نووگرافی شامل تزریق محلول حاجب به داخل ورید و سپس گرفتن تصویر اشعه ایکس برای مشاهده فرآیند رفلکس وریدی است.

سی تی اسکن و ام آر آی

سی تی اسکن و ام آر آی به شناسایی وریدهای واریسی کمک می کنند زیرا در تشخیص ترومبوز وریدی عمقی موثر هستند.

سونوگرافی داخل عروقی

این روش یک فناوری جدید است که در آن یک پروب اولتراسوند کوچک از انتهای پیشخوان به داخل ورید وارد می شود تا رگ هایی که باریک شده یا تحت فشار هستند را بتوان مشاهده کرد.

پیشگیری از واریس پا

پیشگیری از این بیماری در همه انواع آن امکان پذیر نیست، اما با اجرای برخی راهکارها می توان تا حدودی به پیشگیری امیدوار بود:

حفاظت از پوست با کرم ضد آفتاب در برابر نور خورشید

ورزش های منظم مانند پیاده روی و دویدن برای استقامت بیشتر پاها و مویرگ ها و گردش خون بهتر

اصلاح سبک زندگی، کنترل وزن

از روی هم زدن پاها برای مدت طولانی خودداری کنید

بالا بردن پاها در زمان استراحت برای کاهش فشار روی وریدهای پا

خودداری از ایستادن و نشستن طولانی مدت

استفاده از جوراب های ضد واریس و نپوشیدن لباس های تنگ در ناحیه کمر، کشاله ران و ساق پا

خودداری از پوشیدن کفش پاشنه بلند برای مدت طولانی

درمان واریس پا

روش های درمان زیادی وجود دارد که می توان با استفاده از آنها اقدام به درمان واریس پا کرد از جمله:

استفاده کردن از کرم و پماد جهت درمان واریس پا

برای برگرداندن زیبایی بدن می توانید از کرم واریس ورنوکس استفاده کنید.

کرم های موضعی را می توانید همراه با ویتامین ها، رژیم غذایی مناسب، گیاهان دارویی مورد استفاده قرار دهید.

استفاده از داروی واریس پا

از داروهای رایج برای برطرف کردن واریس پا می توان به تترادسیل سولفات سدیم و اسکلرا (پولیدوکانول) اشاره کرد.

محلول و میکروفوم‌ بوده و قابل تزریق می باشند.

باید پیش از استفاده کردن از این دارو ها با پزشک متخصص مشورت نمود تا باعث ایجاد تداخلات دارویی نشوند.

استفاده از لیزر برای درمان واریس پا

یکی از روش های درمان واریس پا، استفاده از لیزر واریس پا در کرج است که از طریق فیبر لیزری انجام می‌ شود.

به انرژی لیزر که با به کارگیری آن موجب از بین رفتن رگ واریسی می‌ شوند فرسایش می گویند.

استفاده از اسکلروتراپی

در این روش پزشک محلولی برای از بین بردن رگ های واریسی کوچک تا متوسط ​​تزریق می کند و باعث بسته شدن آنها می شود.

اگرچه برخی از رگ های واریسی ممکن است برای بهبود کامل نیاز به چندین تزریق داشته باشند، اما اسکلروتراپی را می توان یکی از راه حل های موثر برای بهبود این وضعیت در نظر گرفت.

استفاده کردن از جوراب واریس برای درمان واریس پا

جوراب های فشاری موجب ایجاد گردش خون بهتر و بهبود یافتن علائم ناشی از واریس می شود.

با به کار گرفتن جوراب واریس می توان میزان تورم و کبودی به دلیل اسکلروتراپی را کاهش داد.

برداشتن ورید

در این روش، وریدهای سطحی بسته شده و قبل از درگیر شدن ورید عمقی، از طریق برش‌های کوچک برداشته می‌شوند.

فلبکتومی

رگ های واریسی کوچک با ایجاد چندین سوراخ ریز در پوست برداشته می شوند.

جراحی آندوسکوپی ورید

این روش جراحی زمانی استفاده می شود که سایر روش های درمانی موفقیت آمیز نبوده و زخم واریسی ایجاد شود.

انجام جراحی جهت درمان واریس پا

زمانی که دیگر درمان های واریس پا موثر نباشد، پزشک با به کار گیری روش جراحی اقدام به بستن و خارج کردن رگ های واریسی می کند.

با این کار میزان تورم و درد ایجاد شده در فرد کاهش پیدا کند.

استفاده از رادیوفرکوئنسی

در رادیوفرکوئنسی، یک پروب با استفاده از سونوگرافی وارد یکی از رگ های بلند واریس شده و انرژی ناشی از رادیوفرکوئنسی (RF) می‌تواند با گرم کردن رگ‌ باعث بسته شدن ورید می شود.

استفاده از درمان های خانگی جهت رفع واریس پا

درمان های خانگی واریس پا را می توان بعد از استفاده از روش جراحی و یا در زمانی که علائم این بیماری بروز یافتند مورد استفاده قرار داد:

• پاهای خود را برای مدت، بالا نگه دارید تا خون بهتر جریان پیدا کند.
• برای مدت زمان طولانی از نشستن و ایستادن خودداری کنید.
• باید ورزش را در برنامه خود قرار دهید.

استفاده از دمنوش‌ جهت رفع واریس پا

از نوشیدنی هایی که در رفع التهاب پا موثر است می توان به آب انار اشاره نمود.

آب انار به جهت داشتن ویتامین C و خاصیت ضد التهابی که دارد می تواند در رفع مشکلات گردش خون موثر باشد.

استفاده از حجامت جهت رفع واریس پا

می توان با به کار گیری حجامت موجب شد جریان خون تازه همراه با اکسیژن صورت بگیرد.

رگ های واریسی پا و رگ های عنکبوتی بهتر می شوند و میزان درد و ناراحتی کاهش پیدا کند.

استفاده از زالو جهت رفع واریس پا

از زمان مصر باستان زالو را جهت درمان یکسری از بیماری ها مورد استفاده قرار می دادند.

زالو ها به بدن چسبیده و پوست را گاز می گیرد که دردی ندارد و بین ۲۰ تا ۴۰ دقیقه به پوست می چسبد.

با ترشح پپتید ها و پروتئین هایی موجب جلوگیری از لختگی خون می‌شود.

ورزش کردن و درمان واریس پا

درمان واریس پا با ورزش سبب جلوگیری از ابتلا به بیماری های قلبی و عروقی و علائم ناشی از آنها می شود.

ورزش هایی چون شنا، پیاده روی کردن و دوچرخه سواری موجب بهتر شدن گردش خون در فرد می‌شود.

برای درمان واریس پای خود حتما به دکتر متخصص و ماهری مانند خانم دکتر بهاره اسدزاده مراجعه کنید.

چه زمانی برای درمان واریس پا به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر واریس همراه با درد، احساس سنگینی یا خستگی پا، خارش، گرفتگی عضلات یا تورم مچ و ساق باشد، بهتر است وضعیت توسط پزشک بررسی شود، به ویژه اگر این علائم با ایستادن طولانی تشدید شوند یا به مرور افزایش پیدا کنند.

همچنین تغییرات پوستی مانند تیره شدن پوست، خشکی و التهاب، اگزما یا سفت شدن پوست اطراف مچ پا می تواند با مشکلات مزمن گردش خون وریدی مرتبط باشد و نیاز به ارزیابی پزشکی داشته باشد.

وجود زخم یا زخمی که بیش از دو هفته بهبود پیدا نکرده است نیز از مواردی است که نباید نادیده گرفته شود، زیرا ممکن است نشان دهنده زخم وریدی باشد و معمولا به درمان تخصصی نیاز دارد.

خونریزی از رگ های واریسی، درد و سفتی ناگهانی یک رگ، یا تورم قابل توجه و جدید پا نیز نیازمند ارزیابی سریع پزشکی است.

به ویژه تورم یک طرفه همراه با درد می تواند علل دیگری مانند لخته خونی داشته باشد و نباید صرفا به واریس نسبت داده شود.

در نهایت، حتی اگر واریس بیشتر از نظر ظاهری آزاردهنده باشد، در صورتی که مراقبت های معمول کمکی نکرده یا رگ ها به تدریج برجسته تر و علامت دار شده اند، مراجعه به پزشک می تواند به مشخص شدن شدت بیماری و مناسب ترین گزینه درمانی کمک کند.

عوارض و خطرات واریس

واریس در مراحل اولیه معمولا یک مشکل خفیف محسوب می شود و بیشتر باعث ایجاد رگ های برجسته، احساس سنگینی پا و کاهش زیبایی ظاهری می شود.

با این حال، اگر این بیماری به موقع تشخیص داده نشود و درمان مناسب انجام نگیرد، ممکن است به تدریج پیشرفت کرده و عوارض جدی تری ایجاد کند که سلامت فرد را تحت تاثیر قرار دهد.

یکی از مهم ترین عوارض واریس، التهاب وریدها یا فلبیت است که می تواند با درد، قرمزی، تورم و حساسیت در مسیر رگ همراه باشد.

در برخی افراد احتمال تشکیل لخته خون در وریدهای آسیب دیده وجود دارد.

در صورت حرکت لخته به سمت ریه، خطر آمبولی ریه ایجاد می شود که یک وضعیت اورژانسی و نیازمند درمان فوری است.

پیشرفت واریس همچنین می تواند باعث تورم مداوم پاها، احساس سنگینی، درد مزمن و کاهش کیفیت زندگی شود.

در موارد شدید، احتمال بروز ترومبوز ورید عمقی نیز وجود دارد که یکی از مهم ترین عوارض بیماری های وریدی به شمار می رود و می تواند خطرات جدی برای سلامت فرد ایجاد کند.

به همین دلیل، در صورت مشاهده علائم واریس یا بدتر شدن آن، مراجعه به پزشک و شروع درمان مناسب اهمیت زیادی دارد.

تشخیص و درمان به موقع می تواند از پیشرفت بیماری و بروز بسیاری از این عوارض پیشگیری کند.

• تشکیل لخته خون در نواحی درگیر در وریدهای واریسی
• التهاب وریدها و خارش آنها
• آمبولی ریه
• تورم پاها
• ترومبوز سیاهرگی عمقی

سوالات متداول

واریس پا یکی از شایع ترین مشکلات عروقی است و بسیاری از افراد درباره علت ایجاد، علائم، درمان و پیشگیری از آن سوال دارند.

در ادامه، به رایج ترین پرسش ها درباره واریس پا پاسخ داده ایم.

آیا واریس پا خطرناک است؟

در مراحل اولیه معمولا خطر جدی ندارد، اما در صورت پیشرفت ممکن است باعث درد، تورم، التهاب، زخم پوستی و حتی لخته شدن خون شود.

چه افرادی بیشتر در معرض واریس پا هستند؟

افراد دارای سابقه خانوادگی، زنان باردار، افراد دارای اضافه وزن و کسانی که مدت طولانی می ایستند یا می نشینند بیشتر در معرض ابتلا قرار دارند.

علائم شایع واریس پا چیست؟

رگ های برجسته و پیچ خورده، احساس سنگینی پا، درد، تورم مچ و ساق پا، گرفتگی عضلات و خارش از علائم شایع این بیماری هستند.

آیا واریس پا بدون جراحی درمان می شود؟

بله. در بسیاری از موارد با جوراب واریس، تغییر سبک زندگی، ورزش، کاهش وزن و روش های کم تهاجمی مانند لیزر یا اسکلروتراپی قابل کنترل یا درمان است.

آیا ورزش برای واریس مفید است؟

بله. پیاده روی، دوچرخه سواری و شنا به بهبود گردش خون و کاهش علائم واریس کمک می کنند. از ورزش های سنگین بدون نظر پزشک باید پرهیز شود.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر درد، تورم، تغییر رنگ پوست، زخم، خونریزی از رگ ها یا تشدید علائم واریس را تجربه می کنید، بهتر است برای بررسی و درمان به پزشک مراجعه کنید.