آنژیوگرافی قلب

آنژیوگرافی قلب روش تشخیصی است که از طریق آن جریان خون به سمت قلب اندازه‌گیری شده و چنانچه انسداد یا گرفتگی در داخل عروق وجود داشته باشد مشخص می گردد.

این روش تشخیص نوعی عکسبرداری از عروق قلبی با استفاده از اشعه ایکس است که با به کار گیری ماده حاجب یا رنگ کنتراست انجام می‌شود‌.

از طریق رنگ تزریقی نوع گرفتگی ایجاد شده و تنگی ایجاد شده در داخل عروق مشخص می گردد.

با استفاده از نتایج به دست آمده از انجام آنژیوگرافی قلب پزشک می‌ تواند روش درمانی مناسب بیمار را انتخاب کند و در جهت درمان بیمار اقدامات لازم را انجام دهد.

آنژیوگرافی قلب برخی از بیماری ‌های قلب چون بیماری های مادرزادی را هم مشخص می کند و روشی کم خطر است که عارضه های ناشی از آن بسیار ناچیز می باشد.

افرادی که می خواهند از این روش تشخیصی درمانی استفاده کنند همواره به دنبال پاسخ این سوال هستند که، انجام آنژیوگرافی قلب چه عارضه هایی را به همراه دارد؟

در ادامه شما را با این عارضه ها بیش‌تر آشنا می کنیم‌

عوارض آنژیوگرافی قلب

انجام آنژیوگرافی قلب از طریق دست یا کشاله ران انجام می‌شود که انجام آن از راه دست عارضه های جانبی کمتری را به همراه دارد و روش راحت تری است.

در زمان انجام آنژیوگرافی قلب ممکن است بیمار کمی حس درد در قسمت قفسه سینه خود داشته باشد و با ریتم نامنظم قلبی مواجه شود.

با ورود کاتتر به داخل رگ کمی حس سوزش و سوزن سوزن در قسمت ورود ایجاد می گردد و با تزریق ماده حاجب حس گرگرفتگی به بیمار دست می دهد که گاهی اوقات با حالت تهوع همراه است.

این علائم خفیف بوده و خیلی زود رفع می‌شوند و جای نگرانی ندارند.

علاوه بر موارد ذکر شده در محل ورود کاتتر ممکن است خونریزی، تورم و کبودی ایجاد شود که با گذشت زمان خود به خود رفع می‌شوند.

موارد ذکر شده در فوق عارضه های جزئی آنژیوگرافی قلب است که وجود آنها کاملا طبیعی است و به مرور رفع می‌شوند.

انجام آنژیوگرافی قلب در کنار این عارضه های جزئی باعث بروز یکسری عارضه احتمالی جدی هم می‌شود که این عارضه ها به شرح زیر هستند:

داشتن واکنش آلرژیک به مواد حاجب تزریقی

از عوارض بعد از آنژیوگرافی قلب می‌ توان به وجود واکنش آلرژیک مواد حاجب تزریقی اشاره کرد.

این واکنش می‌ تواند به صورت خفیف تا شدید رخ بدهد و علائمی را در فرد بیمار ایجاد کند.

علائم ناشی از واکنش آلرژیک به ماده حاجب با توجه به شدت آن به شرح زیر است:

• در صورت خفیف بودن آلرژی علائمی چون ایجاد خارش، قرمز شدن پوست، گرفتگی و داشتن حالت تهوع در فرد بروز می ‌یابد.
• در صورت متوسط بودن آلرژی علائمی چون ایجاد بثورات پوستی، استفراغ کردن، داشتن سرگیجه و لرز در فرد ظاهر می‌شود.
• در صورت شدید بودن آلرژی علائمی مثل متورم شدن گلو، پایین رفتن فشار خون، بروز مشکلات تنفسی و وجود اختلال در ضربان قلب بروز می یابد‌.

برای اینکه از بروز این عارضه ‌ها در فرد پیشگیری شود باید پیش از انجام آنژیوگرافی و تزریق ماده حاجب در مورد حساسیت به این ماده از بیمار سوال شود.

چنانچه حساسیتی وجود دارد با استفاده از دارو های ضد حساسیت مانع از بروز این آلرژی و حساسیت شد و چنان چه حساسیت ‌های شدیدی رخ داد اقدامات حمایتی لازم به موقع صورت بگیرد.

عفونت کردن

از دیگر عارضه های احتمالی که بعد از آنژیوگرافی قلب رخ می دهد عفونت است.

عفونت بعد از آنژیوگرافی در محل ورود کاتتر ایجاد می‌شود و علائمی چون تب کردن، قرمزی، ایجاد تورم، درد و ترشح را به همراه دارد.

باید بعد از انجام آنژیوگرافی نکات بهداشتی در محل ورود کاتتر و زخم به خوبی رعایت شود تا از بروز عفونت پیشگیری شود.

برای پیشگیری از ایجاد عفونت باید پیش از دست زدن به محل کاتتر دست ها را به خوبی شست و در محل ورود کاتتر از مواد ضدعفونی کننده استفاده کرد.

سپس محل زخم را با پانسمان های استریل شده پوشاند و چنان چه تغییراتی در محل زخم بروز یافت که نشانه ای از عفونت است، جهت بررسی بیشتر به پزشک مراجعه کرد.

بروز مشکلات کلیوی

در زمان آنژیوگرافی به دلیل مواد حاجب تزریقی امکان اینکه کلیه ها آسیب ببینند وجود دارد.

این عارضه در افرادی که دچار مشکلات کلیوی هستند بیشتر دیده می‌شود.

مواد حاجب دارای ید هستند که برای کلیه ها مضر است و ممکن این ماده باعث نارسایی موقت یا دائمی کلیه گردد.

برای اینکه از بروز این عارضه پیشگیری شود باید وضعیت کلیه فرد بیمار بررسی شود.

چنان چه لازم است اقدامات احتیاطی صورت بگیرد و از مایعات فراوان پیش از آنژیوگرافی و بعد از آن استفاده شود یا اینکه ماده حاجب را با دوز پایین تر مورد استفاده قرار داد.

ایجاد ضربان قلب نامنظم یا آریتمی

از عارضه های احتمالی بعد از آنژیوگرافی قلب می توان به آریتمی یا ضربان قلب نامنظم اشاره نمود.

با بروز این عارضه ضربان قلب تند تر یا کند تر از حالت معلول شروع به زدن می کند و گاهی اوقات به گونه ای است که نیاز به درمان دارد.

آریتمی بعد از آنژیوگرافی به دلیل تخریب و آسیب دیدن بافت های قلب رخ می دهد و گاهی اوقات ناشی از واکنش آلرژیک نسبت به ماده حاجب یا ایجاد لخته خون در محل تزریق می باشد.

بروز آریتمی باعث سبکی در سر، نفس تنگی، داشتن سرگیجه و وجود درد در قفسه سینه می‌شود و ممکن است باعث غش کردن فرد شود.

برای پیشگیری از بروز این عارضه باید آنژیوگرافی را در کلینیک ها و بیمارستان های معتبر و توسط پزشکان متخصص مانند دکتر بهاره اسدزاده انجام داد و دستور العمل ها و نکات پیش از آنژیوگرافی و بعد از آن را رعایت نمود.

هماتوم یا جمع شدن خون در زیر پوست

هماتوم یا جمع شدن خون در زیر پوست یکی دیگر از عارضه های احتمالی بعد از آنژیوگرافی قلب است که در محل وارد شدن کاتتر رخ می دهد.

هماتوم های ایجاد شده کوچک هستند و به مرور رفع می‌شوند و در موارد خیلی نادر ممکن است نیاز به درمان داشته باشند.

خونریزی های جزئی رخ داده در محل ورود کاتتر باعث ایجاد هماتوم می‌شود و توده و کبودی را به وجود می آورد.

هماتوم با علائمی چون متورم شدن و درد در محل جمع شدن خون، تغییر کردن رنگ پوست در ناحیه وارد شدن کاتتر و داشتن حس گرما در محل مورد نظر همراه است که در صورت مشاهده آنها باید به پزشک اطلاع دهید.

داشتن حمله قلبی یا سکته مغزی

در موارد خیلی کمی ممکن است سکته مغزی و حملات قلبی بعد از آنژیوگرافی رخ بدهد و علت آن آسیب های وارده به رگ، ایجاد لخته خون و وجود واکنش های آلرژیک است.

در زمان ورود کاتتر ممکن است رگ دچار آسیب شود یا پلاک هایی در داخل آن جدا شده و با رفتن به مغز موجب سکته مغزی شود.

گاهی اوقات نیز آنژیوگرافی با لخته شدن خون همراه است و لخته ایجاد شده با رفتن به سمت قلب و مغز باعث حملات قلبی و سکته مغزی می‌شود.

مرگ

بروز عارضه مرگ بعد از آنژیوگرافی قلب از عارضه های بسیار نادری است که ممکن است رخ بدهد.

وجود برخی عوامل ریسک بروز این عارضه را بالا می برند که عبارتند از:

• داشتن بیماری های زمینه ای چون بیماری های عروق کرونری، مشکلات کلیوی، نارسایی قلبی و …
• بالا بودن سن فرد
• وقوع مشکلاتی در زمان انجام آنژیوگرافی چون آسیب دیدن شریان یا واکنش آلرژیک شدید