آنژیوگرافی قلب

آنژیوگرافی قلب روشی تشخیصی است که جهت تصویربرداری از عروق قلب مورد استفاده قرار می گیرد تا چنان چه مشکلی در آنها وجود دارد مشخص شده و در جهت درمان آن اقدامات لازم صورت بگیرد‌.

برای انجام آنژیوگرافی پزشکان از طریق عروق دست یا کشاله ران وارد بدن شده و با هدایت کردن کاتتر به عروق قلبی و تصویربرداری انجام شده این عروق را از لحاظ انسداد و گرفتگی رگ قلب مورد بررسی قرار می دهند.

هنگامی که آنژیوگرافی قلب انجام شود، یکسری نکات مراقبتی و توصیه توسط پزشکان ارائه می‌شود تا بیمار آنها را رعایت کرده و هر چه سریع تر بهبودی خود را پیدا کند.

بیمار باید نکات مراقبت های بعد از آنژیوگرافی قلب را جدی گرفته و حتما آن ها را مورد توجه قرار دهد.

مراقبت های بعد از آنژیوگرافی قلب چیست؟

با انجام آنژیوگرافی قلب در کرج باید از محل انجام تزریق و ورود کاتتر مراقبت کرده تا از بروز عفونت در این ناحیه جلوگیری شود و عوارض ناشی از انجام آن به حداقل برسد.

مراقبت های بعد از آنژیوگرافی قلب که باید مورد توجه قرار بگیرد شامل موارد زیر می باشد:

مراقبت کردن از محل ورود کاتتر

آنژیوگرافی قلب یا از طریق شریان فمورال موجود در کشاله ران یا از راه شریان رادیال دست انجام میشود.

زمانی که آنژیوگرافی انجام شده و بیمار مرخص میشود محل ورود کاتتر توسط پرستاران پانسمان می گردد.

زخم ایجاد شده در این نواحی باید در منزل تحت مراقبت قرار بگیرد. برای مراقبت از این زخم باید به طریق زیر عمل کرد:

روز بعد می توانید پانسمان را باز کنید. برای باز شدن آن بهترین کار دوش گرفتن است.

با مرطوب شدن، پانسمان باز می‌شود.

بعد از اینکه پانسمان باز شد محل زخم را با استفاده از چسب زخم بپوشانید.

کبودی و سیاهی محل ورود کاتتر در روز های اول کاملا طبیعی است و ممکن است با کمی تورم و قرمزی مواجه باشد.

محل ورود کاتتر باید روزانه با آب و شامپو شستشو شود و هنگام شستشو سعی کنید روی محل مورد نظر سایش ایجاد نکنید.

علاوه بر زمان های حمام رفتن سعی کنید همیشه محل ورود کاتتر را تمیز نگه دارید.

در محل زخم ایجاد شده هیچ گونه کرم، لوسیون و روغنی استفاده نکنید.

مدت زمان یک هفتگی از رفتن به استخر، سونا و جکوزی خودداری کنید.

مصرف دارو های لازم و تجویزی

پیش از اینکه به منزل بازگردید باید با پزشک خود در رابطه با داروی های مصرفی خود صحبت کیند و از وی بپرسید که آیا نیاز به مصرف دوباره دارو های قبلی هست یا خیر.

گاهی اوقات با توجه به وضعیتی که بیمار دارد پزشک دارو های جدیدی را برای وی تجویز می کند که باید طبق دوز تجویزی پزشک و کامل دارو را مصرف شود.

پس از آنژیوگرافی، پزشک شما ممکن است داروهایی مانند ضد پلاکت‌ها یا ضد انعقادها را برای جلوگیری از تشکیل لخته‌های خون تجویز کند.

ممکن است داروهای فشار خون یا کاهش دهنده کلسترول برای حمایت از سلامت قلب و عروق تجویز شود.

این داروها، همراه با تغییرات سبک زندگی، می‌توانند به شما در بهبودی سریع‌تر کمک کنند.

اگر دیابت دارید، پزشک ممکن است داروهای دیابت شما را برای یک یا دو روز پس از عمل تغییر دهد.

حتماً در مورد داروهایی که مصرف می‌کنید و تعداد دفعات مصرف آنها پس از عمل، با پزشک خود مشورت کنید.

مصرف داروهای تجویز شده و به موقع برای اطمینان از عملکرد صحیح آنها بسیار مهم است.

اجتناب از مصرف یا قطع خودسرانه داروها می‌تواند به جلوگیری از عوارض کمک کند.

تغذیه بعد از آنژیوگرافی قلب

بعد از اینکه آنژیوگرافی قلب انجام شد توجه‌ به تغذیه بسیار دارای اهمیت است و باید نکات تغذیه ای زیر مورد توجه قرار بگیرد:

• روغن ‌های مفید برای بدن چون روغن سویا و زیتون باید مورد استفاده قرار بگیرد.
• میوه ها را باید در برنامه غذایی قرار داد. آب میوه های طبیعی چون آب هویج و آب آناناس باعث ترمیم زودتر زخم ایجاد شده می گردد.
• غلات کامل را در برنامه خود قرار دهید. غلات کامل به غلاتی‌ می گویند که سبوس آن جدا نشده است.
• سبوس برای گوارش و جلوگیری از یبوست بسیار مناسب است و از آنجا که بعد از آنژیوگرافی چند روزی حرکت فرد محدود است با مصرف غلات باعث افزایش حرکات روده در خود میشوند.
• مایعات فراوان مصرف کنید تا مواد حاجب هر چه سریع تر از بدن خارج شوند، مخصوصا در آن دسته افرادی که به بیماری های کلیوی و قلبی مبتلا هستند.
• مصرف نمک و سبزیجات را محدود کنید زیرا با بالا رفتن سدیم در بدن ریسک بروز مشکلات قلبی و افزایش فشار خون بالا می رود.
• گوشت سفید چون گوشت ماهی (سالمون و تن) و میگو و سینه مرغ بسیار مناسب هستند و بهتر است که بدون روغن مصرف شوند.
• از غذا های فست فودی استفاده نکنید زیرا باعث بالا رفتن کلسترول خون و میزان سدیم می‌شود و مشکلات قلبی را در فرد ایجاد می کند.
• مصرف چربی های ترانس را باید کنار گذاشت زیرا باعث افزایش کلسترول بد در بدن می‌شوند.

پزشکان برای انجام آنژیوگرافی و دیدن واضح تر رگ های قلبی ماده کنتراست را به داخل رگ ها تزریق می کنند.

این ماده در نهایت وارد کلیه ها می شود و از آنجا که برای کلیه ها مناسب نیست باید بعد از آنژیوگرافی مایعات فراوان مصرف شود، به صورتی که توصیه میشود روزانه ۸ الی ۱۰ لیوان مایعات مصرف شود تا ماده کنتراست هر چه زودتر از بدن خارج گردد.

ویزیت منظم توسط پزشک

بعد از آنژیوگرافی باید به صورت منظم و ادواری به پزشک ماهر و با تجربه ای مانند دکتر بهاره اسدزاده مراجعه کرد مراجعه کرد تا از لحاظ وضعیت قلب و عروق مورد بررسی قرار گرفت.

سبک زندگی سالم

داشتن سبک زندگی سالم بعد از آنژیوگرافی یکی از اقدامات مهمی است که باید مورد توجه قرار بگیرد.

سبک زندگی سالم یکسری اقدامات است که باید با هم انجام شود تا بهترین نتیجه حاصل گردد‌. این کار ها عبارتند از:

• سیگار نکشید.‌
• کافئین را به میزان خیلی کم و محدود صرف کنید.
• از مشروبات الکلی استفاده نکنید.
• خواب کافی داشته باشید و حتما در طول شبانه روز مدت زمان ۶ الی ۸ ساعته خواب مفید داشته باشید.
• استرس نداشته باشید.
• رژیم غذایی کم نمک و کم چرب داشته باشید.

بازگشتن به کار بعد از آنژیوگرافی

با توجه به شغلی که فرد بیمار دارد مدت زمان بازگشت به کار متفاوت است.

در حالت کلی ۳ روز بعد از اینکه آنژیوگرافی انجام شده است می توانید به کار خود بازگردید و فعالیت خود را از سر بگیرید.

درصورت آنژیوپلاستی و وجود حملات قلبی، بیمار باید بین ۴ الی ۶ هفته به خود زمان بدهد و بعد به سر کار برود.

سفر هوایی بعد از آنژیوگرافی

برای مراقبت های بعد از آنژیوگرافی قلب برای مدت زمان ۲ روز باید از داشتن سفر هوایی خودداری نمود.

آن دسته افرادی که دارای مشکلات قلبی و حملات شدید قلبی هستند باید برای مدت زمان ۳ الی ۱۰ روزه از سفر هوایی خودداری نمایند.

در بعضی از مواقع که حمله قلبی جدی تر می باشد نیاز هست که 4 تا 6 هفته پرواز نداشته باشید.

رانندگی کردن بعد از انجام آنژیوگرافی از قلب

بعد از اینکه آنژیوگرافی از قلب انجام می شود در رابطه با رانندگی کردن، پزشکان نکات زیر را توصیه می کنند:

بهتر است بلافاصله بعد از عمل به هیچ عنوان رانندگی نکنید به دلیل آنکه نیاز به داشتن تمرکز کافی می باشید و با مصرف دارو های بیهوشی تمرکز کافی برای رانندگی را نخواهید داشت.

برای مدت زمان سه روز از رانندگی کردن باید خودداری کرد.

اگر در کنار آنژیوگرافی از آنژیوپلاستی هم استفاده شده است برای یک هفته باید از رانندگی کردن خودداری کرد.

در صورت وجود حمله قلبی شدید باید با توجه به عملکرد عضلات قلب برای پمپاژ خون، برای رانندگی کردن اقدام کنید.

اگر به دلیل حمله قلبی، قلب به صورت ضعیف خون را پمپاژ کند باید برای مدت زمان ۴ هفتگی از رانندگی کردن خودداری نمود.

در صورت آسیب ندیدن و به درستی پمپاژ شدن خون می توان بعد از ۱ هفته برای رانندگی کردن اقدام نمود.

پیاده روی بعد از آنژیوگرافی

با انجام آنژیوگرافی باید بیمار برای مدت زمان ۲۴ ساعته از پیاده روی خودداری کند و علت آن تغییرات همودینامیکی در فرد است.

با پیاده روی کردن جریان خون بیشتر شده و ممکن است در روز اول عوارضی را در فرد ایجاد کند.

قلب و عروق خونی پس از آنژیوگرافی هنوز حساس هستند، بنابراین نباید با فعالیت‌های سنگین، ورزش یا پیاده‌روی به آن فشار وارد شود.

پیاده‌روی معمولی در منزل یا مسافت‌های بسیار کوتاه اشکالی ندارد.

به تدریج، تا یک هفته پس از آنژیوگرافی و با توصیه پزشک، می‌توانید فعالیت‌های روزانه خود را مانند قبل از سر بگیرید.

مراقبت های لازم بعد از انجام آنژیوگرافی از راه شریان فمورال

هنگامی که آنژیوگرافی را از راه شریان فمورال که در کشاله ران قرار دارد انجام می دهند یکسری نکات مراقبتی به قرار زیر باید مورد توجه قرار بگیرد:

• در هفته اول از بلند کردن وسایل سنگین و هل دادن اجسامی که وزن بالایی دارند، باید خودداری کرد.
• در روز های اولیه انجام آنژیوگرافی باید از زور زدن هنگام اجابت مزاج خودداری کرد تا ناحیه ورود کاتتر با خونریزی مواجه نشود.
• در هفته اول نباید فعالیت های شدید بدنی مثل دویدن و … داشت زیرا این فعالیت های سنگین به محل زخم فشار وارد می کند و باعث خونریزی در آن ناحیه می گردد.
• بعد از یک هفته می توان کم کم فعالیت بدنی را شروع کرد و به روال عادی زندگی بازگشت‌.
• اگر لازم است که از پله ها بالا و پایین بروید باید به آرامی و با احتیاط این کار را انجام دهید.

عوارض بعد از آنژیوگرافی قلب

مانند تمام روش‌های پزشکی، آنژیوگرافی و آنژیوپلاستی هم خطرات و هم مزایایی دارند.

در مورد عوارض بعد از آنژیوگرافی قلب و نگرانی‌های خود با پزشک خود صحبت کنید. تیم پزشکی شما می‌تواند اطلاعات بیشتری در مورد شرایط فردی و سطح خطر شما در اختیارتان قرار دهد.

استراحت کافی، کاهش استرس و توجه به سلامت روان شما در این دوره بسیار مهم است.

برای کاهش استرس، تمرینات آرامش‌بخش مانند تنفس عمیق یا مدیتیشن می‌تواند مؤثر باشد.

بهبود کیفیت خواب با ایجاد محیطی آرام و خواب کافی در شب توصیه می‌شود.

حمایت عاطفی از سوی خانواده و دوستان نیز می‌تواند نقش مهمی در بازگشت به زندگی روزمره و بهبودی سریع‌تر داشته باشد.

عوارض جزئی آنژیوگرافی

عوارض جزئی آنژیوگرافی قلب ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• خونریزی زیر پوست در محل زخم، که پس از چند روز برطرف می‌شود، اما در صورت نگرانی می‌توانید با پزشک خود تماس بگیرید.
• کبودی ناشی از ورود کاتتر برای چند هفته باقی می‌ماند.
• آلرژی به رنگ کنتراست که باعث علائمی مانند بثورات پوستی می‌شود.
• درد شانه پس از آنژیوگرافی
• ایجاد عفونت به دلیل ایجاد برش

عوارض جدی آنژیوگرافی

عوارض جدی‌تر آنژیوگرافی یا علائم پس از آنژیوگرافی شایع نیستند، اما ممکن است شامل موارد زیر باشند:

• آسیب به شریان در بازو یا کشاله ران شما از کاتتر، که احتمالاً بر خونرسانی به اندام تأثیر می‌گذارد.
• واکنش آلرژیک جدی به رنگ که باعث سرگیجه، مشکل در تنفس یا از دست دادن هوشیاری می‌شود.
• حمله قلبی یا سکته مغزی خفیف
• سکته مغز
• آسیب به کلیه‌ها از رنگ کنتراست
• آسیب بافتی ناشی از تابش اشعه ایکس در صورت طولانی شدن روند عمل
• خونریزی شدید
• مرگ

این عوارض جدی بسیار نادر هستند.