تپش قلب به حالتی گفته می شود که فرد ضربان قلب خود را به شکل کوبیدن، تند شدن، نامنظم شدن یا احساس پرش ضربان در قفسه سینه، گردن یا گلو احساس می کند.

این حالت لزوما به معنای افزایش تعداد ضربان قلب نیست و ممکن است حتی با ضربان طبیعی نیز احساس شود.

عوامل مختلفی می توانند باعث تپش قلب شوند. استرس و اضطراب، کم خوابی، کم آبی بدن، فعالیت شدید، مصرف زیاد کافئین و سیگار از محرک های شایع هستند.

در برخی افراد نیز تپش قلب می تواند با مشکلاتی مانند کم خونی، پرکاری تیروئید یا اختلالات ریتم قلب مانند آریتمی ارتباط داشته باشد.

بعضی داروها و مواد محرک نیز ممکن است این علامت را ایجاد یا تشدید کنند.

روش درمان به علت ایجاد تپش قلب بستگی دارد. گاهی با اصلاح عوامل محرک، تنظیم خواب، تامین آب کافی و کاهش مصرف کافئین و دخانیات، علائم کاهش پیدا می کنند.

اگر علت تپش قلب بیماری زمینه ای مانند کم خونی، اختلال تیروئید یا آریتمی باشد، درمان باید متناسب با همان مشکل انجام شود.

در بعضی آریتمی ها نیز ممکن است دارو یا روش هایی مانند ابلیشن قلبی مورد نیاز باشد. مصرف خودسرانه دارو برای کنترل ضربان قلب توصیه نمی شود.

تپش قلبی که مکرر، طولانی یا نامنظم باشد، بهتر است از نظر علت بررسی شود.

اگر این علامت همراه با درد قفسه سینه، تنگی نفس شدید، غش، سرگیجه شدید یا ضعف ناگهانی ایجاد شود، ارزیابی پزشکی فوری ضرورت دارد.

در اکثر مواقع تپش قلب موجود نشانه مشکل جدی نیست ولی در صورت تکرار آن به دفعات و ایجاد احساس ناخوشایند در فرد، باید حتما برای بررسی به متخصصی همچون دکتر بهاره اسدزاده مراجعه کند.

علائم تپش قلب

داشتن تپش قلب همیشه خطرناک نیست و در صورتی که با موارد زیر همراه باشد ممکن است برای فرد خطرساز شود:

• داشتن حس سبکی در سر و وجود سرگیجه
• وجود فشار و درد قفسه سینه
• داشتن مشکلات تنفسی

در موارد زیر سریعا با اورژانس تماس بگیرید:

• داشتن درد و فشار در قسمت فک، صورت، گردن، قسمت بازو و کمر
• وجود نفس تنگی
• به صورت غیر معمول عرق کردن

علت تپش قلب چیست؟

تپش قلب به دلایل مختلف رخ می دهد از جمله:

• داشتن اضطراب و استرس
• وجود ترس و وحشت
• زیاد خوردن قهوه
• انجام دادن فعالیت های سنگین ورزشی
• ابتلا به پرکاری تیروئید
• تغییرات موجود در زمان بارداری
• کم آب شدن بدن
• وجود کم خونی
• تب کردن
• کم شدن میزان دی اکسید کربن موجود در خون
• خونریزی داشتن
• استفاده کردن از الکل
• مصرف موارد مخدر
• استفاده از مکمل های دارویی
• مصرف نیکوتین
• افت کردن قند خون
• کم شدن اکسیژن بدن
• استفاده از دارو هایی چون دارو های استنشاقی و دارو های ضد احتقان آسم، دارو های تیروئیدی و ضد آریتمی و …
• کم شدن میزان پتاسیم

علت تپش قلب در زنان

• زنان به دلیل تغییرات هورمونی و علائم یائسگی دچار ضربان غیرطبیعی قلب می‌شوند.
• ضربان نامنظم قلب در دوره یائسگی معمولاً خطرناک نیست، اما اگر ادامه‌دار و آزاردهنده باشد نیاز به بررسی پزشکی دارد.
• تغییرات هورمونی در بارداری، قاعدگی و یائسگی باعث تپش قلب شده و این حالت معمولاً موقتی و گذراست.

علت تپش قلب در جوانان

جوانان به دلایل مختلف ممکن است دچار تپش قلب شوند و وجود آن اغلب نگران کننده نیست و نشانه وجود مشکلی جدی نمی باشد.

از جمله علت هایی که در جوانان موجب تپش قلب می‌شود می توان به موارد زیر اشاره نمود:

• داشتن استرس
• ترسیدن
• مصرف نکردن مایعات کافی
• ورزش نکردن
• استفاده زیاد از کافئین
• استفاده از دارو های سرماخوردگی
• استفاده از مکمل های گیاهی
• مصرف دارو های آسم و آلرژی

در موارد نادر وجود:

• کم خونی
• مشکل تیروئید
• آریتمی قلب

راه های پیشگیری از تپش قلب

با داشتن ورزشی منظم و استفاده از رژیم غذایی مناسب می توان موجب تعادل وزن و سلامت قلب شد.

در عین حال با انجام معاینات منظم پزشکی می توانید علاوه بر مشخص کردن تپش قلب، مشکلاتی چون بالا و پایین بودن فشار خون، کلسترول بالا و … را هم مشخص نمود.

از جمله نکاتی که باید برای پیشگیری از تپش قلب و حفظ سلامت قلب مورد توجه قرار داد، عبارتند از:

• استفاده از کافئین را بسیار محدود کرده زیرا با مصرف زیاد آن افزایش ضربان قلب ایجاد می‌ شود.
• باید موجب کم شدن استرس شد با انجام کارهایی چون یوگا و یا مدیتیشن.
• مقدار مصرف الکل خود را کم کنید.
• سیگار نکشید زیرا با کشیدن سیگار ضربان قلب افزایش یافته و با ترک آن این عملکرد تنظیم می گردد.
• عوارض جانبی دارو های خود را پیش از مصرف مطالعه کنید زیرا بعضی دارو ها موجب بالا رفتن ضربان قلب می‌ شوند.

تشخیص تپش قلب

متخصصان قلب و عروق دلایل تپش قلب را به چند دسته اصلی تقسیم می‌کنند:

• استرس و اضطراب: شایع‌ترین علت تپش قلب در افراد جوان است؛ هورمون‌های استرس باعث افزایش ضربان قلب می‌شوند.
• مصرف کافئین، نیکوتین و الکل: قهوه، چای پررنگ، سیگار و نوشیدنی‌های انرژی‌زا می‌توانند ضربان قلب را به‌طور ناگهانی بالا ببرند.
• کم‌آبی و کاهش الکترولیت‌ها: کمبود آب یا پتاسیم و منیزیم به‌خصوص بعد از ورزش شدید یا اسهال، باعث تپش قلب می‌شود.
• کم‌خونی (آنمی): کاهش هموگلوبین باعث می‌شود قلب برای جبران کمبود اکسیژن تندتر بزند.
• پرکاری تیروئید: افزایش هورمون تیروئید یکی از علل شایع تپش قلب همراه با تعریق و کاهش وزن است.
• آریتمی‌های قلبی: مانند فیبریلاسیون دهلیزی، تاکی‌کاردی فوق بطنی یا اکستراسیستول که نیاز به بررسی نوار قلب دارد.
• داروها و مواد محرک: برخی داروهای سرماخوردگی، اسپری‌های آسم یا قرص‌های لاغری حاوی سودوافدرین می‌توانند تپش ایجاد کنند.
• تب و عفونت: هرگونه عفونت یا تب باعث افزایش ضربان قلب به‌عنوان پاسخ طبیعی بدن می‌شود.
• افت قند خون: به‌خصوص در بیماران دیابتی که انسولین زیاد تزریق کرده‌اند، تپش قلب شدید ایجاد می‌کند.
• بارداری: به‌دلیل افزایش حجم خون و تغییرات هورمونی، تپش قلب در بسیاری از مادران باردار کاملاً طبیعی است.

متخصصان توصیه می‌کنند در صورت تکرار یا شدت تپش قلب همراه با سرگیجه، تنگی نفس یا درد قفسه سینه، حتماً برای نوار قلب و بررسی بیشتر به متخصص قلب مراجعه شود.

روش های درمان تپش قلب

امروزه بسیاری از افراد تمایل دارند تا با روش‌های کم‌عارضه و بدون نیاز به درمان‌های سنگین، مشکلات قلبی مانند تپش قلب را برطرف نمایند.

باید بدانید که تپش قلب، احساس ضربان نامنظم یا شدید قلب است که اغلب بی‌خطر بوده و با شناسایی علت اصلی، به‌راحتی قابل کنترل و درمان است.

متخصصان قلب و عروق تأکید می‌کنند که درمان بر اساس علت (مانند استرس، کم‌خونی یا آریتمی) انتخاب می‌شود و خوشبختانه اکثر موارد با تغییرات ساده بهبود می‌یابند.

تغییرات سبک زندگی

متخصصان قلب و عروق همیشه اولین قدم را تغییر سبک زندگی می‌دانند.

پرهیز از محرک‌هایی مانند کافئین، الکل، نیکوتین و غذاهای پرنمک، همراه با رژیم غذایی غنی از پتاسیم (مثل موز و سبزیجات) و منیزیم (آجیل و غلات کامل)، خواب منظم ۷–۸ ساعته و ورزش ملایم روزانه مانند پیاده‌روی یا یوگا، در بیش از ۷۰ درصد موارد تپش قلب ناشی از استرس یا محرک‌ها را به‌طور کامل برطرف می‌کند.

این روش کم‌عارضه نه‌تنها ضربان قلب را منظم می‌سازد، بلکه اعتماد به نفس و کیفیت زندگی را نیز افزایش می‌دهد.

درمان دارویی

اگر تپش قلب به‌دلیل آریتمی یا اضطراب شدید باشد، متخصصان معمولاً بتابلوکرها (مانند پروپرانولول یا متوپرولول) یا مسدودکننده‌های کانال کلسیم را تجویز می‌کنند.

این داروها با کاهش پاسخ قلب به هورمون‌های استرس، ضربان را آرام و منظم می‌سازند و معمولاً با دوز کم و بدون عارضه قابل‌توجه استفاده می‌شوند.

در موارد اضطراری، داروهای ضدآریتمی مانند آمیودارون برای کنترل سریع تپش به کار می‌رود.

مانورهای واگ و تکنیک‌های تنفسی

متخصصان به بیماران آموزش می‌دهند که در لحظه تپش، مانور والسالوا (فشار دادن بینی و دهان در حالت بسته)، ماساژ سینوس کاروتید یا تنفس عمیق ۴-۷-۸ را انجام دهند.

این روش‌های ساده، بدون عارضه و فوری در بسیاری از تاکی‌کاردی‌های حمله‌ای (به‌ویژه فوق‌بطنی) تپش را در چند ثانیه قطع می‌کنند و نیازی به مراجعه فوری ندارند.

درمان علت زمینه‌ای

در مواردی که تپش ناشی از کم‌خونی، پرکاری تیروئید، کمبود الکترولیت‌ها یا افت قند خون باشد، درمان اصلی برطرف کردن علت است.

مصرف مکمل آهن، داروهای ضدتیروئید، الکترولیت‌ها یا تنظیم انسولین در دیابتی‌ها، تپش قلب را به‌طور کامل و بدون نیاز به داروی قلبی از بین می‌برد.

روش‌های پیشرفته مانند آبلاتسیون

در آریتمی‌های مقاوم به دارو، متخصص الکتروفیزیولوژی با روش کاملاً کم‌تهاجمی و سرپایی آبلاتسیون با کاتتر، مسیر غیرطبیعی قلب را با امواج رادیوفرکانسی می‌سوزاند.

این روش در بیش از ۹۵ درصد موارد تپش قلب را برای همیشه درمان می‌کند و دوره نقاهت کوتاهی دارد.

کاشت پیس‌میکر

در موارد نادر و شدید (مانند آریتمی‌های خطرناک بطنی یا سندرم QT طولانی)، کاشت دستگاه تنظیم‌کننده ضربان قلب بهترین و قطعی‌ترین راه‌حل است. این روش با دقت بالا، بیمار را کاملاً از تپش و خطر ناگهانی نجات می‌دهد و کیفیت زندگی را بازمی‌گرداند.

متخصصان توصیه می‌کنند اگر تپش با سرگیجه، درد قفسه سینه یا تنگی نفس همراه باشد، فوراً برای نوار قلب و هولتر مانیتورینگ مراجعه کنید. با روش‌های نوین و مراقبت اصولی، تپش قلب نه‌تنها کنترل، بلکه اعتماد به نفس و آرامش را بازمی‌گرداند.

مواد غذایی مفید برای تپش قلب

• زالزالک دارای ماده ای است که موجب رفع فشار خون بالا و مشکلات گوارشی شده و در کم کردن تپش قلب موثر است، امکان تداخل داشتن زالزالک با داروهای تپش قلب وجود دارد از این رو پیش از مصرف حتما یا پزشک خود مشورت کنید.
• مصرف کردن میوه های تازه
• استفاده از سبزیجات
• مصرف غلات کامل
• استفاده از چربی سالم چون چربی گردو و ماهی
• استفاده از پروتئین بدون چربی
• مصرف نکردن چربی های اشباع شده
• مصرف نکردن نمک
• مصرف نکردن چربی های ترانس
• مصرف محدود قند و شکر
• استفاده نکردن از غذاهایی که فرآوری و یا بسته بندی شده اند.

عوارض تپش قلب

تپش قلب همیشه خطرناک نیست، اما اگر به طور مکرر رخ دهد، مدت زیادی ادامه داشته باشد یا ناشی از بیماری های قلبی باشد، می تواند عوارض جدی برای سلامت فرد به همراه داشته باشد.

شدت این عوارض به علت اصلی تپش قلب، نوع آریتمی و وضعیت عمومی سلامت بیمار بستگی دارد. به همین دلیل، بررسی و درمان به موقع از اهمیت بالایی برخوردار است.

یکی از مهم ترین عوارض تپش قلب، تشکیل لخته خون است که می تواند خطر سکته مغزی یا حمله قلبی را افزایش دهد.

اگر قلب برای مدت طولانی با سرعت غیر طبیعی کار کند، ممکن است توانایی آن در پمپاژ خون کاهش یافته و در نهایت به نارسایی قلبی منجر شود.

در برخی افراد، تپش قلب شدید باعث کاهش خون رسانی به مغز شده و علائمی مانند سرگیجه، ضعف یا حتی غش و از دست دادن هوشیاری ایجاد می کند.

این وضعیت می تواند احتمال سقوط و آسیب های ناشی از آن را افزایش دهد.

در موارد نادر، برخی آریتمی های خطرناک مانند تاکی کاردی بطنی یا فیبریلاسیون بطنی ممکن است باعث ایست ناگهانی قلب و حتی مرگ ناگهانی شوند.

به همین دلیل، اگر تپش قلب با درد قفسه سینه، تنگی نفس، سرگیجه شدید یا بیهوشی همراه باشد، مراجعه فوری به پزشک یا اورژانس ضروری است.

سوالات متداول

تپش قلب می تواند دلایل مختلفی داشته باشد و در بسیاری از موارد موقتی و بی خطر است.

با این حال، تکرار یا همراهی آن با علائم خاص می تواند نیاز به بررسی پزشکی داشته باشد.

تپش قلب چیست؟

تپش قلب به احساس کوبیدن، تند شدن، نامنظم شدن یا پرش ضربان قلب گفته می شود که ممکن است در قفسه سینه، گردن یا گلو احساس شود.

این حالت لزوما به معنی افزایش تعداد ضربان قلب نیست.

شایع ترین علت تپش قلب چیست؟

استرس و اضطراب، کم خوابی، کم آبی بدن، فعالیت شدید، مصرف کافئین و سیگار از عوامل شایع هستند.

کم خونی، پرکاری تیروئید، برخی داروها و اختلالات ریتم قلب نیز می توانند باعث تپش قلب شوند.

آیا تپش قلب همیشه نشانه بیماری قلبی است؟

خیر. تپش قلب می تواند در اثر عوامل موقتی مانند استرس، کم خوابی یا مصرف محرک ها ایجاد شود و لزوما به معنای وجود بیماری قلبی نیست.

با این حال، تپش قلب مکرر یا نامنظم باید از نظر علت بررسی شود.

چه زمانی تپش قلب خطرناک است؟

اگر تپش قلب همراه با درد یا فشار قفسه سینه، تنگی نفس شدید، غش، سرگیجه شدید یا ضعف ناگهانی باشد، نیاز به ارزیابی فوری پزشکی دارد.

برای تشخیص علت تپش قلب چه بررسی هایی انجام می شود؟

پزشک ابتدا علائم، سابقه پزشکی و داروهای مصرفی را بررسی می کند.

بسته به شرایط ممکن است نوار قلب، هولتر ریتم قلب، آزمایش خون برای بررسی کم خونی یا عملکرد تیروئید و سایر بررسی های لازم انجام شود.

آیا تپش قلب قابل درمان است؟

درمان به علت آن بستگی دارد. گاهی با کاهش عوامل محرک و اصلاح سبک زندگی علائم کنترل می شوند.

در صورت وجود بیماری زمینه ای، درمان همان بیماری یا استفاده از دارو و در برخی آریتمی ها روش هایی مانند ابلیشن ممکن است لازم باشد.

آیا برای تپش قلب می توان خودسرانه دارو مصرف کرد؟

خیر. انتخاب داروی مناسب به علت و نوع اختلال ضربان بستگی دارد و مصرف خودسرانه داروهای قلبی می تواند خطرناک باشد.